ตีแผ่ความงดงามของอุทยานแห่งชาติขุนสถานในม่านหมอก  

น่าน

อุทยานแห่งชาติขุนสถาน เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่โอบล้อมไปด้วยภูเขาและผืนป่าที่อุดมสมบูรณ์ มีพื้นที่อยู่ใน อำเภอนาน้อย และอำเภอนาหมื่น จังหวัดน่าน ด้วยความอุดมบูรณ์ของผืนป่าที่เต็มไปด้วยทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่า และมีคุณสมบัติที่พร้อมจะพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวจึงได้รับการพิจารณาเตรียมจัดตั้งให้เป็นอุทยานแห่งชาติ ก่อนจะได้รับประกาศให้เป็นอุทยานแห่งชาติขุนสถานในภายหลัง

อุทยานแห่งชาติขุนสถานมีเนื้อที่ประมาณ 300,000 – 400,000 ไร่เศษ เป็นภูเขาที่สลับซับซ้อนวางตัวเป็นแนวยาวจากทิศเหนือสู่ทิศใต้ และยังมีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดพะเยาและอุตรดิตถ์ โดยมีสันเขาของดอยแปรเมืองเป็นเขตแบ่งพรหมแดนฝั่งพะเยา ส่วนจังหวัดอุตรดิตถ์นั้นมีแม่น้ำน่านเป็นเส้นแบ่งเขตแดน ภายในอุทยานมีแม่น้ำลำธารหลายสายซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดของแม่น้ำน่าน และมียอดดอยสำคัญอยู่หลายลูกเช่น ดอยแม่จอก ดอยกู่สถาน แต่ยอดดอยที่สูงที่สุดคือ ดอยภูคาที่มีความสูงถึง 1,726 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง ส่วนสภาพอากาศภายในนั้น มี 3 ฤดู ซึ่งจะมีฤดูร้อนในช่วงสั้นๆแค่เดือนมีนาคมถึงเมษายนเท่านั้น ฤดูฝนเริ่มขึ้นในเดือนพฤษภาคมถึงเดือนตุลาคม และช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงเดือนกุมภาพันธ์ก็จะเป็นช่วงฤดูหนาว ที่สร้างความคึกคักให้กับอุทยานแห่งชาติขุนสถานเป็นพิเศษ

สำหรับธรรมชาติของอุทยานแห่งชาติขุนสถานนั้น จะงดงามและคึกคักเป็นพิเศษในช่วงฤดูหนาว เนื่องจากเป็นช่วงที่ดอกไม้ในฤดูหนาวเบ่งบานสะพรั่ง พร้อมกับทะเลหมอกสีขาวนุ่มบนยอดดอยสูง ซึ่งแต่ละปีก็จะมีนักท่องเที่ยวเดินทางขึ้นมาเที่ยวชมกันเป็นจำนวนมาก และในอุทยานก็มีแหล่งท่องเที่ยวอยู่หลายจุด มีลานกางเต็นท์ทั้งสิ้น 6 จุด แต่ละจุดสามารถชมวิวพระอาทิตย์และทะเลหมอกได้อย่างงดงาม ไม่ผิดหวัง แต่หากเป็นฤดูฝนก็จะมีนักท่องเที่ยวที่นิยมเดินป่าเข้ามาสำรวจบนเส้นทางศึกษาธรรมชาติในอุทยาน ซึ่งจะมีดอกไม้ป่าบานสะพรั่งท่ามกลางไอหมอกหลังห่าฝน และนักท่องเที่ยวจะได้ชมพืชพันธุ์ไม้ของป่าแต่ละสภาพมีดังนี้ ป่าดิบเขา, ป่าดิบแล้ง, ป่าสนเขา, ป่าเบญจพรรณ, ป่าเต็งรัง สลับกับสัตว์ป่าที่อาศัยอยู่ในป่า เช่น เสือโคร่ง หมีควาย กระรอก และนกนานาชนิด

ส่วนแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญในอุทยานมีดังนี้

สถานีวิจัยต้นน้ำ ขุนสถาน เป็นไฮไลท์ของอุทยานในช่วงฤดูหนาว โดยอยู่ห่างจากที่ทำการประมาณ 2 กิโลเมตร เป็นหน่วยพิทักษ์และจัดการต้นน้ำและป่าไม้ ในช่วงฤดูหนาวดอกพญาเสือโคร่งจำนวน 100 กว่าต้นจะเบ่งบานสร้างโลกสีชมพูงดงาม ทั้งด้านในสถานีและริมถนน มีบ้านพักและลานกางเต็นท์บริเวณใกล้เคียง จึงเป็นแหล่งท่องเที่ยวเด่นของอุทยานในฤดูหนาวเลยทีเดียว

ดอยแม่จอก เป็นจุดชมวิวที่งดงามอีกแห่งหนึ่งในอุทยาน มีความสูงเป็นอันดับที่ 3 รองจากดอยกู่สถานและดอยภูคา สามารถมองเห็นความงดงามของพระอาทิตย์ในตอนเช้าและยังเป็นจุดชมทะเลหมอกที่สวยงามอีกด้วย

ดอยกู่สถาน เป็นดอยที่สูงเป็นอับดับสองรองจากดอยภูคา เป็นจุดชมวิวที่งดงามอีกเช่นเดียวกัน แต่บนดอยแห่งนี้จะมีเส้นทางศึกษาธรรมชาติ สำหรับนักท่องเที่ยวที่ชอบเดินป่ามักจะมาปักธงที่ดอยกู่สถานเสมอ โดยมีระยะทางไปกลับประมาณ 6 กิโลเมตร

ดอยภูคา เป็นยอดดอยที่สูงเป็นอันดับหนึ่งในอุทยาน มีเส้นทางศึกษาธรรมชาติสู่ยอดเขาซึ่งเป็นป่าดิบเขา และมีพันธุ์ไม้หายากหลายชนิด นอกจากนี้บนยอดเขายังสามารถชมพระอาทิตย์ในยามเช้าได้อย่างสวยงามอีกจุดหนึ่งในอุทยาน